۱۳۹۵ مرداد ۲۷, چهارشنبه

کشتار کاتین



نیروهای آلمان نازی در راه تصرف مسکو، به جنگل کاتین در غرب روسیه رسیده بودند که گورهای دسته‌جمعی را پیدا کردند؛ گورهایی مملو از جنازه‌های افسران و شهروندان لهستانی. چند سال قبل‌تر، ارتش استالین با اشغال لهستان شرقی، این افراد را به اسارات برده بود. شوروی‌ها کشتار را به گردن نازی‌ها انداختند؛ تا دوره گورباچف هم زیر بار این جنایت نرفتند. در گورهای دسته‌جمعی دیگر، تعداد اجساد پیدا شده به 22هزار نفر رسید.

24 سال قبل بوریس یلتسین، بخشی از مدارک محرمانه آرشیوهای سازمان‌های امنیتی روسیه را در اختیار دولت وقت لهستان و رئیس جمهور آن قرار داد. از جمله نامه رییس تشکیلات امنیتی استالین (بریا) به استالین را در این مورد (تصویر پایین)، با امضای اعضای دفتر سیاسی که همه با کشتن اسرا موافقت کرده بودند و استالین نیز آن را تایید کرده بود.

اسناد نشان می‌دهد که حتی در دسامبر 1939 برنامه‌ای برای قتل این افراد نبوده است. در اصل برنامه “معمول” در “برخورد” با این افراد تبعید اجباری بوده اما خیلی زود برای شوروی آشکار شد که اکثر افسران لهستانی لجبازند و کمونیسم و قوانین شوروی را برای اداره سرزمین خود نمی‌پذیرفتند. در دهه‌1930، قانون لهستان به‌گونه‌ای بود که هر فرد تحصیلکرده می‌بایست نقش فرمانده رزرو ارتش را هم عهده‌دار می‌شد. بدین‌ترتیب فرماندهان اسیر در دستان استالین، گروهی مشتمل بر اساتید دانشگاهی، پزشکان، معماران، ریاضیدانان، وکلا، منجمان و دستکم فارغ‌التحصیلان و افراد متخصص بودند. تصور می‌شود که استالین قصد داشت با این اقدام طبقه متفکر لهستان را به‌طور کامل محو و نابود کند و معتقد بود که این عده، مقابل ایدئولوژی کمونیسم استالینی سرتعظیم فرود نخواهند آورد.

شش سال قبل هواپیمای رییس‌جمهوری وقت لهستان و حدود صد تن از همراهان او در راه شرکت در مراسم بزرگداشت قربانیان این قتل عام، در روسیه سقوط کرد و همه سرنشینان آن کشته شدند.
.
تصویر: نامه بریا به استالین و امضای تایید کشتار روی نامه از طرف استالین.
بریا نوشته بود: «افسران ارتش و پلیس دست از تحریک برنمی‌دارند و منتظرند آزاد شوند تا به فعالیت‌های ضدانقلابی خودشان علیه نظام شوروی ادامه دهند. کمیساریای خلق برای امور داخلی (NKVD) به شورش و فعالیت‌های ضدانقلابی در استانهای غربی اکراین و بلاروس، بو برده‌است و معلوم شده، افسران سابق لهستان در آن نقش بارزی دارند. در میان متخلفان بازداشتی تعداد قابل توجهی جاسوس و ضدانقلاب وجود دارد.»

بریا در ادامه‌ی نامه تعداد اسرا و درجه نظامی آنان را شرح می‌دهد و تأکید می‌کند که زندانیان که در میان آنها کشیش، زمیندار، کارخانه‌دار، جاسوس، زندانبان، ژاندارم و مهاجر فراری هم دیده می‌شود، همه دشمنان خلق و اتحاد شوروی هستند و باید اعدام شوند. استالین هم موافقت می‌کند.
.

منابع: