۱۳۹۶ مهر ۲۸, جمعه

«اعتماد نداشتن به انتخاب اکثریت مردم» نشانه چیست؟




احتمالا آیت‌الله احمد جنتی باید آخرین کسی باشد که بگوید: «دشمنان باور نمی‌کردند مردم مسلمان ایران بتوانند پس از پیروزی انقلاب اسلامی اینچنین با قدرت به مسیر خود ادامه دهند»؛ چرا؟ چون اگر دبیر شورای نگهبان این حرف و ادعا را باور داشت، نباید آمر و عامل محدود و محدود کردن حق انتخاب مردم در انتخابات مختلف می‌شد؛ اگر مردمی که با «قدرت» در «مسیر» مورد قبول امثال آیت‌الله جنتی هستند، در اکثریت بودند نباید راه ورود به عرصه انتخابات (مجلس خبرگان رهبری، مجلس شورای اسلامی و ریاست‌جمهوری) چنین، به خصوص برای مخالفان و حتی منتقدان سیاسی جناح مورد ستایش و حمایت آیت‌الله جنتی، تنگ و ناهموار می‌بود! نشانه «باور قلبی» به ادامه مسیر توسط مردم، «اعتماد به انتخاب اکثریت» است. تلخی ماجرا اما این است  که هم «مردم» و هم «دشمن» ملتفت ماجرا هستند؛ اینکه مردم ِ الان، همان مردم ِ مسیر بعد از پیروزی انقلاب نیستند و چنین اظهاراتی اگر «فریبِ خود» تعبیر نشود، تعارفی بیش نیست. مشابه این وضعیتِ تفاخرآلود را بسیار شاهد بوده‌ایم؛ وقتی پیام مستقیم و غیرمستقیم مردم در انتخابات مختلف نادیده گرفته می‌شود و «حرف مردم»، می‌شود حرف کسانی که در راهپیمایی‌های سازمان‌دهی شده‌ی  پرسروصدا، به دلخواه یا به اقتضا و الزام شغل و منصب‌شان، راه خیابان‌های روشن، پردوربین و بی‌باتوم را پیش می‌گیرند.
  

در تلگرام +

۱۳۹۶ مهر ۲۷, پنجشنبه

موردِ یک نانوا




علی بهرامی یک نانواست در خرمدره؛ شهری ٧٠‌ هزارنفری در ٩٠ کیلومتری زنجان. اگر اهل توییتر و تلگرام بوده باشید، لابد در این یکی، دو روز گذشته، عکسی از او را مقابل نانوایی‌اش دیده‌اید که زیر آن نوشته شده بود: «یک نانوا در شهر خرمدره (استان زنجان)، اگه نون رو داخل نایلون پلاستیکی نذاری، دوتا نون اضافه رایگان میده». خیلی از کاربران شبکه‌های اجتماعی «کامنت به ستایش» گذاشته بودند! دیروز تلفنی با او صحبت کردم. خوشحال بود از بازتاب ایده‌ای که به اجرا گذاشته و می‌خواست که حمایت شود. او در نانوایی خود حق انتخاب را از مشتری سلب نکرده، ولی این جایزه را از محل درآمد خود کنار گذاشته که در صورت استفاده‌نکردن مشتری از نایلون پلاستیکی، دو نان رایگان به مشتری بدهد؛ به‌این‌ترتیب او برای هربار استفاده‌نکردن از نایلون پلاستیکی، ٣٢٠ تومان جایزه می‌دهد! علی بهرامی یکی از موفق‌ترین نمونه‌های حضور داوطلبانه مردم در پاسداری از سلامت و محیط‌زیست است. خوشبختانه در سال‌های اخیر با سرعت بسیاری سطح نگرانی و دغدغه‌های زیست‌محیطی نزد جامعه افزایش یافته است، اما آنچه مورد «علی بهرامی» (و امثال آن) را شاخص می‌کند، فراتررفتن از نگرانی صرف و صورت‌دادن اقدامی عملی و مستمر در حد بضاعت کسب‌وکار برای فرهنگ‌سازی است. فارغ از نقش مبنایی نهادهای حاکمیتی برای سامان‌دادن به این اوضاع، لااقل برای کاستن از سرعت تخریب محیط‌زیست، ضروری است از پتانسیل علاقه‌مندی داوطلبانه شهروندان به حفاظت از محیط‌زیست حمایت کرده و مجالی فراخ برای تشویق، معرفی، تربیت و راهنمایی این استعدادها و قابلیت‌های اجتماعی فراهم شود. یادآوری این نکته که علی بهرامی تا دوم ابتدایی بیشتر درس نخوانده، ولی ارتباط خود را با مطالعه حفظ کرده، احتمالا برای متولیان امر، بخشی از نقشه راه را واضح‌تر می‌کند. همچنان که از یاد نمی‌بریم «ما اغلب تصمیماتی می‌گیریم که بر مردمانی در آینده دور تأثیرگذار است، درحالی‌که این مردمان، امروز برای دفاع از خودشان حضور ندارند.»

این یادداشتم در روزنامه شرق: +



۱۳۹۶ مهر ۲۵, سه‌شنبه

دوربین‌های مدار بسته‌ی باز!







10 روز پیش در یکی از خیابان‌های شهر زنجان، یک موتورسوار بدون رعایت حق تقدم وارد خیابان اصلی شد. همزمان یک سواری با سرعت بالا از راه رسید و اتفاقی که نباید رخ می‌داد، رخ داد؛ 2 نفر جان دادند و دو خودروی پارک شده دیگر نیز در کنار خیابان، آسیب‌های جدی دیدند. پلیس، 50 – 50 دو طرف را مقصر اعلام کرده ولی آنچه مسئله این تصادف را قابل‌ توجه‌تر می‌کند این است که به فاصله اندکی بعد از این رخداد تاثرانگیز، فیلم صحنه تصادف در کانال‌هایی که برای جذب مخاطب با هم مشغول مسابقه هستند، منتشر شد، آن هم از دوربین مدار بسته یکی از صنوف محل. برخی از کانال‌ها به دلیل اعتراض خانواده قربانی (یا قربانیان)، فیلم را از دسترس خارج کردند ولی برخی دیگر به این اعتراض‌ها ‌توجه نکردند.

دسترسیِ عمومیِ آسان و فوری به محتوای انبوهی از دوربین‌های مداربسته‌ای که در همه جای شهر چشم‌های خیره خود را گشوده‌اند، یک تهدید جدی برای حریم شخصی شهروندان است. اگر قرار باشد اصناف راه محتوای دوربین‌های مداربسته خود را به آسانی به روی خیل سوداگران شبکه‌های اجتماعی باز کنند، تصور این‌که چه سواستفاده‌هایی ممکن است علیه شهروندان صورت بگیرد، یا این تصاویر مبنای چه قضاوت‌های نادرستی توسط شهروندان علیه یکدیگر قرار بگیرد، نگران‌کننده است. باید نهاد ناظر با کسانی که عرصه زندگی عمومی و عادی مردم را عرصه تصویربرداری‌های بی‌محابای خود می‌دانند و آنچه ضبط کرده و اندوخته‌اند را به راحتی منتشر می‌کنند، برخورد جدی‌تری کند.

شاید چنین به نظر برسد که این امکان، همزمان برای همه صاحبان گوشی‌های تلفن همراه دوربین‌دار مهیاست که بی‌اجازه از هر جایی که دل‌شان می‌خواهد فیلم و عکس می‌گیرند و منتشر می‌کنند؛ این درست است اما حتما همه می‌پذیریم که دوربین‌های مداربسته‌ای که 24 ساعته آرام بر سینه دیوار، یا گوشه‌ای مخفی از خیابان و میدان جا خوش کرده‌اند و شهروندان را به اسم تامین امنیت رصد می‌کنند، دستانی بسی گشاده‌تر برای سرک‌کشیدن‌های بی‌جا دارند، هر چند این نیز، دوربین‌به‌دست‌های خیابانی را معاف از رعایت حریم‌ها و اخلاق نمی‌کند.