۱۳۸۹ شهریور ۲۵, پنجشنبه

سی و هفت سال قبل: ویکتور خارا پیدا شد؛ "جنازه" ویکتور خارا


یازده سپتامبر سال 1973 - بیست شهریور 1352 – ژنرال پینوشته علیه رییس جمهوری منتخب مردم شیلی کودتا کرد. همان روز آلنده در کاخ ریاست جمهوری کشته شد. دولت کودتا موجی از بازداشت و اعدام به راه انداخت. ورزشگاه سانتیاگو تبدیل شده بود به زندان مخالفان کودتا. همان ماه های اول کودتا هم نزدیک به سه هزار نفر اعدام شدند. قرار نبود کسی "مخالف خوانی" کند. ژنرال کودتا کرده بود.
*
ویکتور خارا چهل و شش ساله بود که هم‌زمان با سال‌های پرالتهاب در شیلی، نخستین آلبوم خود را به بازار فرستاد. آشنایی با تفکرات سوسیالیستی تأثیر مهمی در افکار و زندگی او به جا گذاشته بود ... در سال ۱۹۶۹ حزب کمونیست، سوسیالیست‌ها و دیگر گروه‌های چپ شیلی ائتلافی به نام "جمعیت مردم" تشکیل دادند که یک سال بعد با معرفی سالوادور آلنده به عنوان کاندیدا وارد رقابت انتخاباتی شد. در این زمان خارا در استادیوم شیلی شهر سانتیاگو کنسرت بزرگی برپا کرد ... ویكتور خارا محبوب بسیاری از علاقه‌مندان موسیقی در جهان و نماد گروه‌های چپ‌گرا بود. ترانه‌های او، به‌خصوص "به یاد می‌آورم، آماندا" و "هرمیندای فاتح" كه اشعار آنها در مورد زندگی فقرا و مشكلات آنها و نیز ترانه‌های عاشقانه بود، همیشه در میان پرفروش‌های موسیقی جهان قرار داشته‌اند. برخی ترانه‌های سیاسی او مثل "سوالاتی در مورد كشتار پورته مون" یكی از عوامل زمینه‌ساز به قدرت رسیدن سالوادور آلنده ارزیابی شد ... با وقوع کودتا بسیاری به قتل رسیدند و بسیاری دیگر نیز بازداشت شدند. خارا نیز در جمع دانشجویان دانشکده فنی دستگیر شد و به همراه تعداد زیادی از دانشجویان به استادیوم سانتیاگو منتقل شد. در آن‌جا استخوان‌های دست و انگشت‌های او را شکستند و از او خواستند در حضور سایر بازداشت‌شدگان آواز بخواند و او ترانه "ما پیروز خواهیم شد" را خواند ... روز، شانزده سپتامبر، روزی چون امروز، جسد تیرباران شدهٔ او را کنار خیابان پیدا کردند / اینجا بیشتر بخوانید
*
سال گذشته، سی و شش سال بعد از قتل ویکتور خارا، مراسم تشییع جنازه او برگزار شد. هزاران نفر از مردم شیلی در مراسم تشییع پیكر این هنرمند شركت كردند و به او ادای احترام كردند. ویكتور خارا دو مراسم تشییع جنازه داشت. در سپتامبر 1973، یك هفته پس از كودتای پینوشه علیه سالوادور آلنده، همسر ویكتور خارا جنازه او را كه با گلوله‌های مسلسل سوراخ‌سوراخ شده بود تحویل گرفت. او مجبور شد در مراسمی كه فقط چند نفر در آن حاضر بودند جنازه همسرش را در قبرستان عمومی سانتیاگو دفن كند. اما ماه ژوئن سال گذشته و در پی بررسی شكایت بیوه خارا در مورد یافتن قاتلان همسرش، باقی‌مانده جنازه او از قبر خارج شد و این امكان برای همسر و خانواده او فراهم شد تا تشییع جنازه‌ای درخور برای او برگزار كنند و او را در یك مقبره باشكوه دفن كنند. مراسم ادای احترام به جنازه خارا دو روز به طول انجامید و بسیاری از مردم شیلی در آن شركت كردند. یكی از این افراد سیسا گونزانس بود كه عكس سیاه و سفید پدرش را به سینه‌اش چسبانده بود: "پدر من پزشك بود، او پس از كودتا به یك كشیش فراری پناه داد، آنها پدرم و كشیش را پیدا كردند و هر دو را كشتند، مثل ویكتور خارا" ... گروه‌های مشهور موسیقی جهان مثل U2، پینك فلوید و كلاش به این "خواننده – شاعر" كه خود در خانواده‌ای بسیار فقیر به دنیا آمده بود، ادای احترام كرده‌اند.
*
سال ها و ماه های آخر عمر ژنرال پینوشه یادتان هست؛ که چقدر می ترسید بازداشت و محاکمه شود؟
*
تاریخ دوست داشتنی است، یادگرفتنی است