۱۴۰۵ آبان ۶, چهارشنبه

دفتر دوم برگزیده یادداشت‌های وبلاگی - «من وبلاگ‌نویس‌ام»




 دفتر دوم برگزیده یادداشت‌های وبلاگی را درست یک سال پیش آماده کرده بودم اما اوضاع نابه‌سامان بازار نشر و از جمله کاغذ، مانع اقدام و پیگیری شد. اوضاع البته که بهتر نشده و آینده نیز در کشور ما معمولا تیره‌تر از بسیاری از تصورات (حتی بدبینانه‌ی) اولیه فرا می‌رسد!

در این فاصله من دفتر دوم را کامل‌تر کردم و تا مرز پاییز امسال (1405) رساندم. دفتر نخست (که از این‌جا هنوز قابل تهیه است) 44 هزار کلمه بود که با قید سانسور حدود 40 هزار کلمه دست خواننده رسید.  دفتر دوم بیش از 130 هزار کلمه است؛ سه برابر بیشتر. به‌گمانم این دفتر دو مزیت عمده نسبت به دفتر نخست دارد؛ فصل‌بندی شده است و به اعتبار تجربه و دایره وسیع سوژه و کلمات، سنگین‎تر و بادا که خواندنی‌تر. برخی یادداشت‌ها کامل و برخی برای انتقال بهتر معنا، اصلاح شده‌اند.

دوست دیرین و دورم، جناب رضا شکراللهی (نویسنده وبلاگ فاخر «خوابگرد») منت نهاده و ابتدای دفتر را به یادداشتی زینت دادند.

خیلی دوست داشتم این دفتر نیز در هیبت کتاب در کتابخانه‌ها جا می‌گرفت؛ شاید که فردای روز آزادی و صلح چنین باشد.


فایل پی.دی.اف را از این‌جا (رایگان) دریافت کنید (از کانال تلگرامی نیز، و هم اینجا).

مایه سپاس بسیار من خواهد بود اگر تا جایی که صلاح می‌دانید و میسر، بازنشرش کنید.

مشتاق نقد و نظرم در آدرس ایمیلی که در پیش‌گفتار نویسنده (صفحه 17) آمده  یا از هر راهی که هست و سراغ دارید.


با احترام

محمد معینی

ششم آبان 1405

 



به روز رسانی:

«دفتر دوم از رازهای سربه‌مهر محمد معینی» - در وبلاگ خوابگرد


نه فقط من که احتمالاً هر بلاگر قدیمی دیگری این روزها هربار کلمه‌ی «بلاگر» را می‌شنود، دچار اعوجاج ذهنی می‌شود؛ بس که تعریف بلاگر از زمان به دنیا آمدنش تا امروز دگرگون شده است. شتاب این دگرگونی به‌اندازه‌ای است که حتا به همین زودی نیاز است توضیح بدهی وبلاگ و بلاگر وقتی پدید آمد، چه شکلی بود و تعریفش چه بود. و توضیحش به همان سختی است که بخواهی تلفن‌های قدیمی با شماره‌گیرهای چرخشی را برای نسل‌های جوان شرح بدهی؛ به همین ماسیدگی تاریخی!

تلفن‌های قدیمی فقط وسیله‌ی ارتباطی نبودند؛ کانون و جلوه‌گاه هزار رویداد شخصی و اجتماعی بودند. از یک متولد دهه‌ی چهل یا پنجاه یا حتا اوائل دهه‌ی شصت بخواهید از آن تلفن‌های چرخشی بگوید تا درک کنید که این اجداد موبایل‌های امروز خودشان تا چه اندازه‌ی حیرت‌آوری به‌عنوان یک ابژه در گوشه‌گوشه‌ی تاریخ زندگی آدم‌ها حک شده‌اند. وبلاگستان و بلاگرهایشان چنین حکایتی در برابر تعریف امروزی بلاگر دارند.

پیشتر جایی گفته‌ام که تاریخچه‌ی وبلاگستان تلاش برای ساختن بود و کوشش برای از دست ندادن؛ تاریخ مبارزه با فراموشی. برای آن‌که دنیای ذهن و بیرون‌مان را مکتوب کنیم تا بدانیم بر چه ایستاده‌ایم و چرا. تا خود را بشناسیم و درستی‌ها و خطاهایمان را. حتا روزمرگی‌نویسی‌های وبلاگی هم اغلب از سرِ مقاومت در برابر سکون بود؛ بخشی در برابر سکون خودمان و دوستان‌مان، و بیشتر در برابر سکون تزریقیِ فرمانفرمایان روز.

وبلاگ فقط دفتر خاطرات روزانه‌ی نسل ما نبود، دفتر فکر کردن ما بود و نوشتن آن‌ها تا ببینیم از کجا به کجا رسیده‌ایم و می‌توانیم رسید؛ جهانی پرارجاع که ما را از سیرِ باری‌به‌هرجهت دور نگه می‌داشت؛ جهانی که نقطه‌ی اصلی ما در مواجهه‌ی جدی با خود و دنیای پیرامون بود، به‌دور از واکنش‌های آنی و تخلیه‌های هیجانی.

همه‌ی این‌ها مبارزه‌ی ما بود علیه فراموشی؛ مبارزه‌ای که با پدید آمدن شبکه‌های اجتماعی هر روز بیشتر از دیروز سخت‌تر شد.

وبلاگ در آن دوران دعوت به ضیافت پرشکوه خواندن و نوشتن و تأمل کردن در باغ‌های خلوت با خویشتن بود. و در این میان، وبلاگ «راز سربه‌مهر» محمد معینی از آن‌ها بود که افزون بر دعوت مخاطب به این ضیافت شخصی، آینه‌ای از رویدادهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی را هم پیش رو می‌گذاشت.

گزیده‌ای از آن یادداشت‌ها که معینی در کتاب «من وبلاگ‌نویسم» گرد هم آورده، فقط روایت یک روند ذهنی یا شخصی نیست، ثبت روندی تاریخی است از بی‌شمار رویداد که برخی از آن‌ها در گذر پرشتاب حوادث اجتماعی و سیاسی و فرهنگی ایران در یکی دو دهه‌ی اخیر از یاد رفته‌اند؛ نه فقط خودشان که حال‌وهوای پیرامون‌شان نیز.

این کتاب همان تلفن قدیمی با شماره‌گیر چرخشی است که حالا پیش روی ما گذاشته‌اند تا گوشی‌های هوشمند (هوش‌بند؟)مان را برای ساعتی کنار بگذاریم و خاطرات و روایات حبس‌شده‌ی درون آن را یکی‌یکی بشنویم (بخوانیم). ■

آن‌چه خواندید، مقدمه‌ای است که پاییز ۱۴۰۴ برای کتاب محمد معینی نوشته بودم و حالا او از انتشار اینترنتی‌اش خبر داده است.

دفتر نخست این کتاب که هنوز از این‌جا قابل تهیه است، با سانسور حدود چهار هزار کلمه منتشر شده بود. این یکی اما با حجم سه برابر بیشتر و آنلاین و رایگان منتشر شده است.

معینی خودش نوشته است: «خیلی دوست داشتم این دفتر نیز در هیبت کتاب در کتابخانه‌ها جا می‌گرفت؛ شاید که فردای روز آزادی و صلح چنین باشد. مایه‌ی سپاس بسیار من خواهد بود اگر تا جایی که صلاح و میسر می‌دانید، بازنشرش کنید. مشتاق نقد و نظرم در آدرس ایمیلی که در پیش‌گفتار نویسنده آمده یا از هر راهی که هست و سراغ دارید.»


**

 اشاره: آن‌چه در ادامه می‌خوانید یادداشتی است که به عنوان مقدمه در ابتدای «من وبلاگ‌نویس‌ام» نوشته‌ام. 


🔹 پیش‌گفتار نویسنده 
 
حالا تقریبا ربع قرن از تولد آن‌چه «وبلاگ فارسی»، یا به تعبیر کسانی: «بلاگستان فارسی» خوانده شد، می‌گذرد؛ اینترنت به یاری کلمات آمده و قرار بود تعداد خیلی بیشتری از کسانی که نوشتن بلدند یا شوق خلاقیت به مدد کلمات دارند، نوشته‌های خود را در معرض دید و داوری تعداد خیلی بیشتری قرار دهند که تا پیش از آن برای چنین کاری یا باید کتاب می‌نوشتند یا راهی به صفحات روزنامه‌ها و مجلات پیدا می‌کردند که کاری دشوار بود.

این حرکت بی‌سابقه در تولید محتوا هم‌چنان در قالب‌های مختلف ادامه دارد اما این واقعیتی انکار ناشدنی‌ است که بسیاری از محتواهای تولید شده، از جمله به دلیل حجم انبوه محتواهای تولید شده دیگر، فارغ از این‌که در دوره عرضه و خوانش چه اثری از خود بر جای گذاشته‌اند، از «یاد» می‌روند و «گم» می‌شوند و امکان رجوع به آن‌ها، برای مرور تاریخ یا برای درک گذشته در جهت تعبیر حال، ممکن است به هر دلیلی میسر نباشد.
صاحب این قلم به قدر وسع خود خواسته که این کاستی را در مورد کلماتی که خود عرضه کرده، رفع کند و گرد فراموشی بزداید تا که چه در نظر آید.

این بار برای بار سوم؛ بعد از «درخت‌ها رفته بودند» و «از اقیانوسی دور»؛ دو کتابی که از دل وبلاگم برخاسته بودند و البته محتواهایی در جهت‌های مختلف داشتند و زمستان 1402 روانه بازار کتاب شدند، مجموعه دیگری فراهم شده به خصوص با اتکا به تجربه انتشار دفتر نخست یادداشت‌های وبلاگی‌ام (در وبلاگ «راز سر به مُهر»). 

دفتر دوم برگزیده یادداشت‌هاست از جایی که دفتر نخست («درخت‌ها رفته بودند») تمام شد (یعنی از ابتدای سال 92) که موضوعی و سپس به ترتیب تاریخ مرتب شده‌اند. انتشار این دفتر به دلایلی چند به تاخیر افتاد و این البته منجر به این شد که یادداشت‌های جدیدتر به آن متن تدارک‌دیده‌‌شده‌ی نخستین اضافه شوند.

محتوای دفتر دوم به اعتبار دایره وسیع‌تر سوژه‌ها و ارجاعات‌ متنوع‌تر، تصحیح یا تکمیل آن‌چه در وبلاگ آمده بود، و احتمالاً: بیشتر یاد گرفتن برای بهتر نوشتن، پختگی بیشتری دارد. سعی کرده‌ام همچنان یادداشت‌هایی برگزیده شوند که حتی‌المقدور از اقتضائات صلب زمان  نوشته‌شدن‌شان رهاتر باشند.

انتشار «درخت‌ها رفته بودند» تجربه دلپذیری بود که نقد و نظر مخاطبان بزرگواری آن تجربه را غنا بخشید و لازم می‌دانم از این بابت از همگی قدردانی کنم.


 ✍🏻 محمد معینی 





محمد معینی (روزنامه‌نگار سابق و وبلاگ‌نویس) دفتر دوم برگزیده یادداشت‌های وبلاگی خود را در مجموعه‌ای به اسم «من وبلاگ‌نویس‌ام» به رایگان در فضای مجازی منتشر کرده است. این مجموعه 340 صفحه‌ای از جمله شامل مرور رخدادهای تاریخی، گزارش‌های زیست‌محیطی (درباره بحران آب و آلایندگی‌های ناشی از استقرار نادرست صنعت سرب و روی) و همچنین یادداشت‌هایی درباره مسائل شهر و استان زنجان (در فصل هفتم این مجموعه) است. می‌توانید فایل کامل این مجموعه را به پیوست همین متن دانلود کنید.

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر