۱۳۹۶ بهمن ۲۸, شنبه

⚫️ کتابی برای فهمیدن




📚 هولوکاست؛ پیگرد و کشتار یهودیان
▪️ تاریخ آلمان در قرن بیستم
▪️ نوشته الکساندر براکل | ترجمه مهدی تدینی
▪️ نشر ثالث | 254 صفحه | 25 هزار تومان



کتاب «هولوکاست؛ پیگرد و کشتار یهودیان» بی‌تردید یک کتاب مفید برای علاقمندان تاریخ و دانستن بیشتر از یکی از صفحات خونین آن، یعنی  کشتار نظام‌مند یهودیان (از مرد و زن و کوک و پیر) توسط نازی‌ها (ناسیونال‌سوسیالیست‌های آلمان به رهبری هیتلر) است.

نویسنده به ریشه‌های تاریخی دشمنی با یهودیت و یهودیان توسط مسیحیان پرداخته و گاه جزییاتی بسیار تکان‌دهنده از دامنه خشونت نازی‌ها علیه یهودیان در جریان جنگ دوم جهانی، به جرم آن‌چه بودند و نه آن‌چه کرده بودند، به دست می‌دهد.

یهودیان به واقعه نابودی و کشتار هم‌مسلکان خود «شوآه» می‌گویند؛ در عبری به معنی «فاجعه». نویسنده یادآوری می‌کند که «هولوکاست» تعبیر مناسبی نیست و حتی نامحترمانه است؛ هولوکاست یک واژه یونانی است؛ نوعی قربانی کردن در آتش به نشانه‌ی ادای احترام ویژه به پیشگاه خداوند (حیوان قربانی به طور کامل در آتش سوزانده می‌شود) با این حال «هولوکاست» چنان از دهه 70 میلادی همه‌گیر شده که اینجا دیگر نمی‌توان در به کارگیری آن تردید کرد.

در کتاب می‌خوانیم که مسیح و حواریون او، یهودی بودند اما از زمانی که تعلق به یهودیت، دیگر به عنوان شرط ادای غسل تعمید تلقی نشد، میان یهودیت و مسیحیت جدایی افتاد. به گمان بسیاری از مسیحیان، خودداری یهودیان از ایمان‌آوردن به مسیح تنها به سبب کوردلی‌شان قابل درک بود و سرانجام همین یهودیان، از سر بی‌بصیرتی باعث مرگ مسیح شدند.

این کتاب به آزار یهودیان در دوره جنگ‌های صلیبی اشاره می‌کند و حتی یادآوری می‌کند که وقتی در میانه قرن 14 میلادی، یک‌سوم جمعیت امپراتوری مقدس روم به دلیل طاعون از بین رفتند، این یهودیان بودند که به آلوده کردن چاه‌های آب متهم و به خاطر همین  اتهام، بسیاری از آنها کشته شدند. نویسنده همچنین به دلایل اقتصادی تقابل مسیحیان و یهودیان نیز اشاره دارد؛ جایی که مسیحیان از گرفتن بهره منع بودند و یهودیان نه و همین باعث شده بود یهودیان، وام‌دهنده‌های بزرگ و متمولی شوند  هر چند به مرورِ، مسیحیان بیشتری آن منع شرعی را نادیده گرفتند. در این کتاب از احیا و ابطال مکرر حقوق مدنی یهودیان در کشورهای مختلف اروپایی می‌خوانیم و از بهبود و وخیم‌شدن جایگاه شهروندی یهودیان در دوره‌های مختلف، از حبس و حصرشان در گتوها تا «علمی‌سازی یهودی‌ستیزی».

فاجعه اما از بعد از جنگ جهانی اول و از آلمان شروع می‌شود؛ آلمانی‌های شکست‌خورده دنبال مقصرند و یهودیان را متهم می‌کنند که از قِبل جنگ ثروت اندوخته‌اند و از خدمت در جبهه طفره رفته‌اند؛ اتهامی نادرست که در فضای بعد از جنگ، از گسترده شدن تضادهای اجتماعی جان می‌گیرد و گروه‌های یهودی‌ستیز بر آن دامن می‌زنند. یهودیان حتی متهم می‌شوند که کمونیسم را ابداع  کرده‌اند!

نازی‌ها از 1932 قدرت را قبضه و بلافاصله آزار و سپس کشتار یهودیان را، تا 15 سال بعد، آغاز می‌کنند؛ از منع مردم از خرید از فروشگاه‌‌های یهودیان، تا محروم‌کردن پیاپی آنان از حقوق شهروندی (از اشتغال تا تحصیل)، تا مهاجرت اجباری و جمع‌کردن‌شان در گتوهای محصور و تا مصادره گسترده اموال. پس از حمله به لهستان، یهودی‌های کشور اشغال شده نیز زندانی و شکنجه می‌شوند و این‌همه در بی‌اعتنایی یا بی‌خبری کشورهای دیگر. کشتار وسیع اما از بعد از حمله به شوروی آغاز می‌شود. ساخت ارودگاه‌های مرگ، جمع‌آوری یهودیان، گرسنگی و تشنگی دادن و یا تیرباران و به‌دار آویختن و کشتن‌شان در اتاق‌های گاز و پول ساختن از جنازه و استخوان‌هایشان حتی! ... توصیفات و شمار قربانیان واقعا دهشتناک و دل‌خراش است.

اسرای جنگی شوروی، بعد از یهودیان دومین گروه بزرگ قربانیان نازی‌ها هستند: در اکتبر 1941 (آبان 1320) 10هزار اسیر جنگی در آشوویتس بودند، 4 ماه بعد 2 هزار نفر باقی بودند و یک سال بعد فقط: 186 نفر! از فرط شرایط مهلک اردوگاه.

دولت وقت رومانی در یهودی‌کشی بیشترین و دولت فنلاند کم‌ترین همکاری را با نازی‌ها داشتند؛ موسولینی همکاری قابل توجهی نداشت و فقط در مقطعی به صورت محدود علیه یهودیان به نفع ایدولوژی نازی‌ها اقدام کرد. همیاری دلسوزانه مردم ایتالیا با هم‌وطنان یهودی‌شان باعث شد، 80 درصد یهودیان ایتالیا از مرگ نجات پیدا کنند.

این کتاب همچنین به بررسی رفتار مردم (وقت) آلمان در مواجهه با این جنایات نیز پرداخته است.

خواندن این کتاب، مفید و چه بسا ضروری‌است؛ فهمیدن اینکه چطور با خارج کردن گروهی از انسان‌ها از شأن انسانی‌شان، می‌توان به راحتی، و با بی‌رحمی تمام، کمر به نابودی‌شان بست؛ راهی  که همچنان رهرو دارد و جان‌های بسیاری را به راحتی بر باد فنا می‌دهد.


پ.ن:عکس روی جلد، یک عکس واقعی است که لباس دخترکی در آن، ظاهرا با استناد به صحنه‌ای تکان‌دهنده از فیلم فهرست شیندلر، سرخ شده است.