ه‍.ش. ۱۳۹۵ آبان ۱۴, جمعه

تداوم مدیریت رفتار عربستان، آنها را ناکام خواهد کرد






حمیدرضا آصفی (سخنگوی سابق وزارت امور خارجه | سفیر سابق ایران در امارات):


* اتفاقاتی که (در روابط ایران و عربستان) شاهد آن هستیم، مقداری به‌خاطر نگرش و ذات سعودی‌هاست و ربطی به الان هم ندارد و در رژیم گذشته نیز این اختلافات وجود داشته که در خاطرات عَلَم و شاه موجود است. البته برخی تنش‌های امروز، به رفتاری که ما در دولت قبل داشتیم، بر می‌گردد که البته آن ریشه اصلی نیست؛ اما برخی خصومت‌ها را تشدید یا علنی‌تر کرد. وقتی قرار بر نقد تاریخی است، باید منصفانه سخن بگوییم. ساده‌انگاری دولت قبل و دم‌دستی‌دیدن مسائل، شرایط منطقه‌ای را دشوار کرد. وقتی گفته شود آمادگی آن را داریم که رابطه با مصر را ٢٤ساعته برقرار کنیم؛ یعنی ساده‌انگاری. رفتارهای نمایشی مثل توافق هسته‌ای در تهران با برزیل و ترکیه نیز از همین جنس رفتار‌ها بود. شعارهای تند، دشمن دیپلماسی است. ایران در دوره جدید – مجموعه حاکمیت را عرض می‌کنم- به دنبال مدیریت رفتار عربستان با دیپلماسی مقتدر است. مسئولان ایران نباید وارد لفاظی بشوند؛ به‌خصوص لفاظی‌هایی که پشتوانه عملیاتی ندارد. ایران باید تلاش خود را در منطقه بیشتر کرده و روابط خود را با کشورهای منطقه گسترش دهد؛ چنان‌که به نظر من در چند ماه اخیر وضعیت ما در منطقه می‌توانست بهتر از این باشد؛ اما تلاش‌های درخور تحسینی در سطح دستگاه دیپلماسی در این زمینه در جریان است.

* عربستان در سوریه، یمن و عراق در موضوع حقوق‌بشر، متهمی جدی است و مرتکب جنایات جنگی مختلفی شده است. این مسئله در یمن به طور مستقیم اتفاق افتاده و در عراق نیز گروه‌های تروریستی تغذیه‌شده از سوی دولت سعودی، دست به این جنایات زده‌اند. ممکن است آنها با پول‌دادن به دبیرکل سازمان ملل یا کمک به برخی کشورهای فقیر و ضعیف عرب، حامیانی برای خود دست‌وپا کنند؛ اما حتی کشورهای غربی نیز متوجه رفتارهای بدوی عربستان هستند. فشارهای مختلف دیپلماتیک و اقتصادی بر ایران از سوی سعودی‌ها را باید در این راستا ارزیابی کرد. من مطمئن هستم تداوم ناکامی‌های منطقه‌ای عربستان، آنان را به سوی ایران خواهد آورد.

* جنگ ایران و عراق باعث شد شورای همکاری خلیج‌فارس شکل بگیرد اما در جهت حمایت از متجاوز؛ درحالی‌که اتحادهای منطقه‌ای، توسعه‌گرا هستند نه تخریبگر. امروز در اوپک، عربستان و چند کشور همه تلاش خود را می‌کنند تا حق ایران، یعنی دبیرکلی، به کشورمان داده نشود. با تولید بیش از ظرفیت جهانی، به منافع مردم عربستان ضرر می‌زنند تا خاندان خود را ضدایرانی نشان دهند و از برخی کشورها امتیاز بگیرند. رفتار آنها شبیه لجبازی و حسادت‌های بچگانه است. این بچگانه رفتارکردن آنان را غربی‌ها نیز به‌خوبی درک کرده‌اند؛ اما منافع آنان در منطقه باعث می‌شود رفتارهای ضدونقیضی از خود در قبال سعودی‌ها نشان دهند.

* قبلا گفته بودم که بعد از به‌نتیجه‌رسیدن احتمالی برجام، کار ما در منطقه سخت‌تر خواهد شد. امروز هم می‌گویم باید خود را هوشیار نگه داریم که پس از اجرائی‌شدن برنامه جامع اقدام مشترک، برخی کشور‌ها به ایجاد چالش‌های تازه اقدام نکنند.

* ما شاهد بودیم به‌نتیجه‌رسیدن برجام، رژیم سعودی را دچار تشویش، کارشکنی و حرکت به سمت قطع رابطه با ایران کرد. ما باید مراقب باشیم رخدادهایی مانند حمله به سفارت عربستان دیگر تکرار نشود؛ چراکه این اقدام دست رژیم سعودی را در بهانه‌جویی و جلوه‌دادن مظلوم‌نمایی باز گذاشت. ما می‌توانیم در مقابل اقدامات غیرمنطقی و غیرعقلایی عربستان، همچنان متانت خود را حفظ کنیم و برای جهان اسلام توضیح دهیم عربستان در حال زمینه‌سازی به سود صهیونیست‌هاست و دراین‌میان ایران به‌عنوان یک قدرت در منطقه و جهان اسلام، مطالبات جدی از سعودی‌ها دارد.

* سعودی‌ها در رسانه‌هایشان خرج می‌کنند که کمپین‌های مختلف علیه ایران راه بیندازند. آن‌ که ضرر می‌کند، سعودی‌ها هستند و باید بدون دستپاچگی، محکم بایستیم. آنها با این کارها نمی‌توانند از زیر بار مسئولیت پاسخ‌گویی در قبال پرونده‌های سنگینی که روی دوششان است، خارج شوند. آنها با هیاهو و جنجال‌های اخیر به‌نوعی  درصدد هستند شکست‌های خود را در عرصه‌های بین‌المللی و فضاحت در عرصه داخلی‌شان جبران یا دست‌کم افکار عمومی را از واقعیات منحرف کنند. روشنگری باید در دستور کار مسئولان مربوطه قرار بگیرد؛ البته منظور من تنها دولت نیست؛ بلکه کارشناسان، رسانه‌ها، صاحبان قلم و دیگران همگی باید در این مسیر حرکت کنند؛ درعین‌حال باید عربستانی‌ها را از طریق دیپلماسی منطقی چندوجهی تحت فشار قرار داد و اجازه سیاسی‌کردن مسائل را به آنان نداد.