۱۳۹۱ آبان ۱۷, چهارشنبه

چهارپاره – 91 / از «تغییر» تا «به پیش»



(1)
اوباما در کاخ سفید ماندنی شد. به یک عادت دوران کودکی، که همیشه دوست داشتم تیمی ببرد که حریفش خطا کرده و می‌کند؛ از برنده شدن «اوباما»ی رنگین پوست خیلی خوشحالم! رنگین پوستان، از جمله در آمریکا، رنج بسیاری از نژادپرستی برده‌اند؛ تاوان بسیاری برای رنگ پوست‌شان داده‌اند؛ به خاطر چیزی که در انتخاب آن هیچ نقشی نداشتند ... جای «مارتین لوتر کینگ» این روزها در آمریکایی که برای بار دوم اوباما را برگزیده، حتما خالیست.
.
(2)
انتخابات دیروز ریاست جمهوری آمریکا، نهمین انتخابات از این نوع بعد از انقلاب اسلامی در ایران است؛ با پیروزی دوباره اوبامای دمکرات، حالا اما باز در مجموع، نتیجه همچنان به سود جمهوریخواهان است: 5 به 4. اوباما پنجمین رئیس‌جمهوری آمریکا بعد از انقلاب است؛ بعد از ریگان، بوش پدر، کلینتون و بوش پسر. در این بین هیچکدام به اندازه دولت جمهوریخواه ریگان به تقابل مستقیم نظامی با ایران نزدیک نشد؛ تقابلی که به درگیریهای نظامی با تلفات جانی در خلیج فارس منتهی شد. فشارهای دولت ریگان بود که مسیر جنگ عراق – ایران را به زیان ایران تغییر داد. دولت ریگان البته قبل‌تر از این رویکرد، در خفا تبدیل شده بود به طرف معامله تسلیحاتی با ایران ِ گرفتار در جنگ که رسوایی «ایران – کنترا»، این سرمایه‌گذاری دولت جمهوریخواه را به زیان او و ایران ِ محروم از بازار تسلیحات در جنگی فرسایشی، بر باد داد. بوش پسر، اما ناخواسته، بیشترین کمک را در حق جمهوری اسلامی روا داشت؛ دو دشمن او را در شرق و غرب کشور، یعنی طالبان و صدام را، حذف کرد و بعد خود با نیروهایی در عراق و افغانستان مواجه شد که لااقل دشمنانی توانا علیه جمهوری اسلامی نبودند. از آن سو، هیچ دولتی به اندازه دولت دمکرات کلینتون به بهبود روابط با ایران امیدوار نشد. در ایران اما رهبری ِ نظام، قیافه وزیر خارجه نخست دولت کلینتون را مورد اشاره قرار داد («آن وزير امور خارجه بدشكلش را ببينيد! راجع به جمهورى اسلامى كه حرف مى‌زنند، نفرت و بغض و دشمنى ملت ايران و جمهورى اسلامى، از سر و صورتشان مى‌بارد.» +) و خاتمی هم از مواجه با کلینتون در مجمع عمومی سازمان ملل فرار کرد. وزیر خارجه دوم کلینتون اما بابت دخالت‌های گذشته در ایران عذرخواهی کرد که این عذرخواهی هم توسط مقام رهبری رد شد.
.
(3)
اوباما که آمد، از دست دراز شده برای دوستی به سمت ایران سخن گفت؛ برای عید نوروز پیام تبریک فارسی فرستاد و البته اعلام کرد یک سال نخست ریاست جمهوری‌اش، به امید قرابت‌های دیپلماتیک خواهد نشست. در دل این یک سال بود که جنبش اعتراضی سبز شکل گرفت و البته رفتار دولت دمکرات اوباما در پشتیبانی از این جنبش طوری نبود که رضایت رقبای اوباما را در حزب جمهوریخواه تامین کند؛ آنها خواستار پشتیبانی قوی‌تر بودند. یک سال معهود که به سر آمد، موعد تدبیر‌های جدید علیه ایران شروع شد؛ همانی که اینک به «تحریم‌های وحشیانه» منجر شده. بهانه، فعالیت‌های مشکوک هسته‌ای است؛ اسم بهانه مهم نیست اما؛ مقصد، کوتاه کردن داستان است؛ «داستان دشمنی».
.
(4)
جمهوری اسلامی ایران در شرایط بین‌المللی، منطقه‌ای و داخلی کم‌سابقه‌ای قرار دارد. کمتر زمانی فشارهای وارده از این سه جبهه، چنین همزمان و همسو علیه جمهوری اسلامی بوده‌اند. در بدترین حالت می‌شد به عنوان نماد حمایت افکار عمومی منطقه از ایران، روی گران بودن «خرمای احمدی‌‌نژاد» در بازار قاهره مانور داد. اینک اما حمایت از بشار اسد، ایران را از نعمت خرمای گران در بازار قاهره هم محروم کرده. عراق هواپیماهای ایرانی را متوقف و بازرسی می کند، رابطه با مصر انقلابی گرم نمی‌شود، در کنار آن رابطه با حماس و ترکیه سرد شده و همین طور فشارهای خارجی متنوع حتی تا مرز مصادره اموال دولت ایران در  کانادا و این همه، در کنار اوضاع وخیم اقتصادی و تعارض‌های داخلی. اوباما در شکل دادن به دشواری‌های جمهوری اسلامی در جبهه داخلی و منطقه‌ای، نقش مستقیمی نداشته، اگر چه در جبهه بین‌المللی، برای هدایت این دشواری‌ها به سمت حکومت ایران، بسیار فعال و موفق ظاهر شده، و حالا، کسی از اوبامای نفس گرفته انتظار ِ «تغییر» ندارد؛ شعار او این بار، «به پیش» بود. 
.
بالا: پوستر و شعار انتخابات 2008 
 پایین: پوستر و شعار انتخابات 2012

.
.
.