۱۳۹۰ فروردین ۲۱, یکشنبه

ثبوتی، شهریاری ... و ما



سال گذشته نام دو استاد زنجانی فیزیک برای مدتی فضای رسانه ای کشور را تحت تاثیر شدید خود قرار داد.
*
سی ام مرداد ماه سال 89، ناگهان پروفسور یوسف ثبوتی(+) طی حکمی از سوی وزیر علوم از ریاست "دانشگاه تحصیلات تکمیلی در علوم پایه زنجان"، دانشگاهی بسیار معتبر که خود بانی آن بود، برکنار شد. تغییر رییس این دانشگاه با وجود آن که در ادامه موج تصفیه روسای دانشگاه های کشور در دولت دهم روی می داد، با واکنش های بی سابقه مردم و دانشجویان مواجه شد. پروفسور ثبوتی یکی از مفاخر مسلم زنجان است که با وجود سوابق درخشان علمی و امکان تدریس و زندگی در اروپا و امریکا، با سختی های فراوان یکی از معتبرترین دانشگاه های علوم پایه را در زادگاه خود بنا کرده بود. او همواره مورد احترام عموم مردم زنجان بوده و هست. رابطه دوستانه وی با دانشجویان نیز بسیار فراتر از رابطه "استاد – دانشجویی"، به تعبیر خود دانشجویان به رابطه "پدری – فرزندی" تبدیل شده بود. اما تصمیم جدی دولت برای کنار گذاشتن وی از سویی و سطح درک و شعور معاون وزیر دولت از سوی دیگر وقتی آشکار شد که بعدتر معاون وزیر علوم اعلام کرد که مصمم بوده تا پای "شهادت" جلو برود تا دکتر ثبوتی از ریاست این دانشگاه کنار گذاشته شود! اعتراض های مردمی منجر به تعویق برگزاری مراسم معارفه رییس جدید دانشگاه شد ولی به هر جان کندنی بود، از جمله عبور دادن مدیران مدعو به مراسم معارفه از روی تن و بدن دانشجویان متحصن، این مراسم برگزار شد. دوستان مطبوعاتی اصلاح طلب در زنجان دست به کار انتشار ویژه نامه ای وزین در تجلیل از پروفسور ثبوتی شدند که با استقبال گسترده مردم روبرو شد. وبلاگ نویسان زنجانی نیز سنگ تمام گذاشتند و در این باره یادداشت ها و اخبار لحظه به لحظه ای از اوضاع دانشگاه و شهر منتشر کردند که حتی شبکه های فارسی زبان ماهواره ای را نیز ناچار به توجه به آن ها کرد. جماعت اصلاح طلب زنجان اندکی بعدتر در یک مراسم ویژه افطاری هم حسابی از پروفسور ثبوتی تجلیل کردند.
*
صد روز بعدتر در جریان یک اقدام تروریستی دکتر مجید شهریاری (+) در تهران کشته شد. وی متولد سال 45 در زنجان بود. شهریاری با کسب رتبه دو در سال ۶۳ در آزمون ورودی دانشگاه امیرکبیر در رشته الکترونیک پذیرفته شده و چهار سال بعد با کسب رتبه نخست در رشته مهندسی هسته ای ادامه تحصیل داده بود. وی در سال ۷۷ موفق شده بود که دکترای خود را  در رشته تکنولوژی هسته‌ای از دانشگاه امیر کبیر دریافت کند. ترور وی با جنجال سیاسی و رسانه ای روبرو شد به طوری که حتی دبیر شورای عالی امنیت ملی در جریان اولین کنفرانس خبری خود بعد از مذاکره با اتحادیه اروپا، تصویر دکتر شهریاری را در مقابل تریبونی قرار داد که خود پشت آن قرار گرفته بود. اسراییل و آمریکا متهم به مشارکت در ترور شدند و بعد بلافاصله دکتر شهریاری از یاد مردم رفت ... اینک – تا جایی که من دیده ام – تنها یک تصویر از دکتر شهریاری روی بنری چاپ شده و در میدان کوچمشکی زنجان در کنار شهیدی دیگر نصب است.
*
دوستان ِ دکتر شهریاری از سطح دانش و همچنین  فروتنی او حرف ها و خاطره های بسیار دارند؛ با واسطه، بعضی ها را شنیده ام اما تا جایی که می دانم هیچ نشریه ای و هیچ وبلاگ نویسی این ها را پی نگرفت و ننوشت. وقتی دولت از نمد ترور دکتر شهریاری برای خود کلاه ساخت (حق نداشت؟)، ما رفتیم و کنار نشستیم از بس از دولت خوشمان نمی آید، به "عسل" که دست می زند؛ در خیالمان می شود "زهرمار" ... ولی دکتر شهریاری دولت نبود ... و ما بی انصافی کردیم.
پرفسور ثبوتی بسی معروف تر بود، این را همه می پذیرند. ما خواستیم ظلمی را که به نظر خودمان در حق او و دانشگاه و شهر زنجان کردند، و او را نامحترمانه کنار گذاشتند، جبران کنیم. غم مان را جاری کردیم در نوشته هایمان، در حرف هایمان ولی حق دکتر شهریاری هم این همه بی اعتنایی نبود. باید دستمان را می رساندیم به دوستانش تا این افتخار را پرآوازه تر کنیم.
ما – کسانی که خود را منتقد جدی وضعیت کنونی کشور می دانیم – و آن ها – کسانی همفکر و هم شأن معاون وزیر علوم که شأن شهادت را هم قربانی یک عزل و نصب کینه توزانه می کنند – گناهکاریم ... سیاست زدگی، نه صرفا خودمان که "سیاست زدگی" همه چیز، گاه مشام انصاف مان را به راحتی از کار می اندازد.
*
بنر ِ بی روح عکس دکتر شهریاری را که در میدان کوچمشکی زنجان دیدم، گزیده شدم.