ه‍.ش. ۱۳۹۵ آبان ۳, دوشنبه

«خبر مُرد، زنده‌باد گزارش»



هفته‌نامه "صدا"، شماره 101 (24 مهر 95) خود را با تغییر در فرم منتشر کرد ولی با همین شماره، دچار حاشیه و توقیف خودخواسته شد و به واسطه رفتار غریب و عجیب سردبیر آن (محمد قوچانی)، در مواجهه با مطلب طنز دردسرساز شده چاپ شده در همین شماره، گو آن گوهری که در "سرمقاله" آقای سردبیر بود، به راحتی از چشم‌ها به دور ماند؛ سرمقاله‌ای که می‌توانست – و البته: می‌تواند - ایده کار و نقشه راه برای اصحاب رسانه باشد یا لااقل مجالی برای تحلیل اوضاع جاری رسانه‌های رسمی کشور از منظر یک روزنامه‌نگار موفق.

 

محمد قوچانی عنوان «خبر مُرد، زنده باد گزارش» را برای سرمقاله خود انتخاب کرده بود؛ جان کلام او در این یادداشت این است که به خصوص شبکه‌های اجتماعی، و از جمله تلگرام، مفهوم خبرنویسی را از اساس تغییر داده‌اند ولی توان و امکان بررسی صحت، تفسیر و تفصیل اخبار را که بسته‌ای غیرقابل تولید در کانال‌های تلگرامی و تلویزیونی است (و "گزارش" نام دارد)، نمی‌توانند از مطبوعات سلب کنند.

 

او نوشته که بلای فناوری و شبکه‌های اجتماعی، ذهن و زبان مردمان جهان را با ساده‌اندیشی و ساده‌انگاری آلوده کرده، شیوع اظهارنظرهای سهل و آسان باعث رشد "میان‌مایگی" شده و مفهوم "فرهیختگی" را نحیف و نحیف‌تر ساخته است.

 

او به رواج آسان دروغ در شبکه‌های اجتماعی اشاره کرده و نوشته: «گوبلز می‌توانست شادمان باشد که قانون اختراعی‌اش اثبات شده است: اگر دروغ را محکم بگویید هیچ کس نمی‌تواند آن را تکذیب کند. دروغ هر چه بزرگتر، هرچه فراگیرتر، هر چه عمومی‌تر: درست‌تر!»

 

او تولید "گزارش" را در صلاحیت مطبوعات و سینما (به عنوان دو حرفه پیشکسوت نسبت به تلگرام و تلویزیون) می‌داند و در حالی‌که شعار دوره جدید هفته‌نامه "صدا"، نقش‌بسته کنار لوگو، «صدا گزارش می‌دهد» است، می‌نویسد: «صدای تازه‌ای که در دست دارید، بازگشت به روزنامه‌نگاری کلاسیک است ... (‌خواستیم از لحاظ سر و شکل) به سنت‌ هفته‌نامه‌های خبری تحلیلی قبل از خود بازگردیم و ... (از لحاظ محتوا) از بیماری مزمن گفت‌وگوسالاری در مطبوعات برهیم و به مقاله‌نویسی بهای بیشتری بدهیم و آن را همپای گزارش‌نویسی در دستور قرار دهیم.»

 

سرمقاله، آخرین پاراگراف خود را چنین شروع کرده است: «تنها راه عبور از میان‌مایگی و بازگشت به روزگار فرهیختگی، تقویت تفرّد و تشخص در زبان و ادب و اندیشه است. باید نام‌های بلندی ساخت که مردم به آنها اعتماد کنند و از نام‌های کوچک بپرهیزند.»