۱۳۸۸ اسفند ۱۰, دوشنبه

حذف بلشویک های تاریخی

"هدف محاکمات معروف آن دوره (دوره استالین) و پاکسازی ها، افزون بر دلایل دیگر، همانا زدودن لایه های امتیازمند پیشین از جمله بلشویک های "تاریخی" بود به رغم این که اینان زمانی در "خط نخست" جبهه انقلاب جای داشتند. در واقع فشار توده ای با زدودن کسانی از تارک قدرت و رده های دیگر آن دمساز بود که به گفته ی ماکسیم گورکی "از دانش برخوردار اما همگی نابکاراند". ما این جریان را عوام زدگی دستگاه دولت می نامیم".
*
مارک فرّو در کتاب "زایش و فروریزش رژیم کمونیستی در روسیه" با نقل جمله بالا از "بورکراتیزه کردن"، "عوام زدگی نهادهای رهبری" و بالاخره "بلشویکی شدن رژیم" به عنوان عوامل تشکیل دهنده دولت شوروی یاد می کند.
کنترل یک نهاد به وسیله نهادی دیگر را بوروکراتیزه شدن از بالا می نامد و روند منتهی به تقویت و تحکیم قدرت، حتی قدرت یک نفر، در چارچوب هسته های به ظاهر شورایی را هم بوروکراتیزه شدن از پایین. بلشویکی شدن جامعه در نخستین وهله از راه دمکراتیک انجام گرفت؛ بعد پیوستن برخی سازمان های کوچک موافق با شعار لنین به بلشویک ها و همبستگی هواداران. روش اقتدارمنشانه در درون حزب بلشویک و مهم تر؛ اقتدارگرایی و رفتار دیکتاتورمآبانه در بیرون از حزب، فازهای بعدی بلشویکی شدن انقلاب اکتبر روسیه بود.